Świat zapamiętuje rekordy.
Jednych za to, że byli „najwięksi”.
Innych – za to, że byli najmniejsi.
Po historii Roberta Pershinga Wadlowa, najwyższego człowieka w dziejach, warto spojrzeć na drugą stronę tej samej granicy. Na ludzi, których ciała nigdy nie miały szansy dorosnąć. Ich życie było inne, ale wcale nie łatwiejsze.
Chandra Bahadur Dangi – najniższy człowiek w historii
Chandra Bahadur Dangi pochodził z Nepalu i do 2012 roku pozostawał zupełnie nieznany światu. Mieszkał w małej, górskiej wiosce, prowadząc proste życie. Wszystko zmieniło się, gdy jego wzrost został oficjalnie zmierzony.
54,6 centymetra.
Tyle mierzył dorosły mężczyzna, który w wieku ponad 70 lat został wpisany do Księgi Rekordów Guinnessa jako najniższy człowiek w historii.
Dangi cierpiał na skrajną formę karłowatości. Jego organizm rozwijał się bardzo wolno, a proporcje ciała były zaburzone. Mimo to do późnej starości pozostawał stosunkowo samodzielny – chodził, mówił i funkcjonował w swojej społeczności.
Dla świata stał się sensacją. Dla siebie samego – był po prostu człowiekiem.
Życie w świecie zbyt dużym
Dla osób o skrajnie niskim wzroście codzienność jest pełna barier. Drzwi, schody, meble, pojazdy – wszystko projektowane jest dla przeciętnego człowieka. Dla nich świat jest nieustanną przeszkodą.
W przeciwieństwie do Roberta Wadlowa, którego problemem był ciężar własnego ciała, najniżsi ludzie świata zmagają się z jego kruchością. Każdy upadek może być groźny. Każda choroba – poważniejsza niż u przeciętnej osoby.
Często towarzyszą temu problemy z odpornością, układem kostnym i narządami wewnętrznymi.
Junrey Balawing – rekord, który trwał zaledwie chwilę
W 2011 roku świat poznał innego rekordzistę – Junreya Balawinga z Filipin. Mierzył zaledwie 59,9 cm i został uznany za najniższego żyjącego mężczyznę na świecie.
Był pogodny, uśmiechnięty i otoczony opieką rodziny. Nie potrafił mówić pełnymi zdaniami, miał ograniczoną sprawność ruchową i wymagał stałej pomocy. Jego rekord przyniósł mu chwilową sławę, ale też ogromne zainteresowanie mediów.
Zmarł bardzo młodo – w wieku 27 lat – na skutek komplikacji zdrowotnych. Jego historia szybko została zapomniana, przykryta kolejnymi rekordami.
Rekordy, które kosztują zdrowie
Zarówno najwyżsi, jak i najniżsi ludzie świata łączy jedno: ich rekordy nie są powodem do dumy organizmu. Są skutkiem chorób genetycznych, hormonalnych lub rozwojowych.
W przypadku skrajnie niskiego wzrostu najczęściej mamy do czynienia z:
- karłowatością pierwotną,
- zaburzeniami hormonalnymi,
- mutacjami genetycznymi wpływającymi na rozwój kości.
Medycyna potrafi dziś łagodzić niektóre objawy, ale w wielu przypadkach nie jest w stanie przywrócić „normalnego” wzrostu.
Życie poza sensacją
Wbrew pozorom wielu rekordzistów nie szukało sławy. Chandra Bahadur Dangi przez większość życia nie wiedział nawet, że jest „rekordowy”. Dla niego świat kończył się na wiosce i okolicznych wzgórzach.
Dopiero zainteresowanie mediów uczyniło z niego symbol. Symbol granicy, której ludzkie ciało nie powinno przekraczać – ani w górę, ani w dół.
Dwie strony tej samej granicy
Historia Roberta Wadlowa i najniższych ludzi świata pokazuje coś bardzo ważnego: ekstremalny wzrost nigdy nie jest darem. Niezależnie od tego, czy mówimy o gigantyzmie, czy karłowatości, zawsze stoi za nim cierpienie, ograniczenia i skrócona długość życia.
Rekordy Guinnessa zapisują liczby.
Nie zapisują bólu, zmęczenia i samotności.
Dlaczego takie historie wciąż nas fascynują?
Bo pokazują, jak bardzo kruche jest ludzkie ciało. Jak cienka jest granica między „wyjątkowością” a tragedią. I jak bardzo lubimy patrzeć na skrajności, zapominając, że po drugiej stronie rekordu stoi prawdziwy człowiek.
Najniżsi ludzie świata nie są ciekawostką.
Są przypomnieniem, że natura nie zna litości – ale człowiek powinien ją znać.
