W skrócie →
Scalteen to tradycyjny irlandzki napój na bazie mleka i whisky, znany jako domowy sposób na przeziębienie. Rozgrzewa, syci i ma długą historię sięgającą XVIII wieku.
Scalteen to irlandzki poncz z mleka i whisky, który od wieków był stosowany jako naturalny sposób na przeziębienie i zimowe osłabienie. Ten tradycyjny napój łączy prostotę składników z wyjątkowym działaniem rozgrzewającym.
Co więcej, scalteen był nie tylko napojem, ale także ważnym elementem irlandzkiej kultury. Ponadto pełnił funkcję domowego środka wspierającego zdrowie, dlatego często sięgano po niego w okresie zimowym.
Czym jest scalteen i skąd pochodzi?
Scalteen wywodzi się z dawnych tradycji Irlandii. Początkowo był przygotowywany jako gęsty, sycący napar.
W klasycznej wersji zawierał:
- whisky
- mleko
- jajka
- masło
Ponadto niektórzy dodawali nawet bulion wołowy, co dodatkowo zwiększało kaloryczność napoju. Dlatego scalteen często traktowano bardziej jak pełnowartościowy posiłek niż zwykły napój.

Scalteen jako naturalny „lek” na przeziębienie
W przeszłości scalteen był stosowany jako domowy środek na:
- przeziębienie
- kaszel
- osłabienie
- zimowe wychłodzenie
Ponieważ nie było dostępu do nowoczesnej medycyny, ludzie polegali na takich naparach. Dlatego scalteen zyskiwał na popularności. Co więcej, uznawano go za skuteczny sposób na szybkie rozgrzanie organizmu.
Znane irlandzkie powiedzenie mówiło:
„Czego masło i whisky nie wyleczą, tego nie da się wyleczyć.”

Jak zmieniał się przepis na scalteen?
Z czasem przepis na scalteen został uproszczony.
Dziś najczęściej używa się:
- gorącego mleka
- whisky
- miodu
- przypraw (imbir, gałka muszkatołowa)
Jednak tradycyjne wersje były znacznie bardziej kaloryczne, a jednocześnie bardziej wymagające w przygotowaniu. Co więcej, ich wykonanie wymagało większego doświadczenia i czasu.
Podawany osobom z katarem, kichaniem i drapaniem w gardle, scalteen był zaleceniem lekarza dla wielu w Irlandii w czasach przed antybiotykami, a nawet lekarzami.
Oto stare irlandzkie powiedzenie podkreślające wiarę irlandzkich przodków w to starożytne lekarstwo…
Czego masło i whisky nie mogą wyleczyć, nie ma na to lekarstwa.
Oto oryginalne powiedzenie w języku irlandzkim:
An té nach leigheasann im nó uisce beatha,
ní aon leigheas ar.
(gaeilge – jeden z gaelickich lub celtyckich języków Europy)
Plus tutaj jest wymowa fonetyczna …
On tay nock ly-sun im no ish-ka-bah-ha nee eh-un ly-ss er.
Dlatego bądź bardzo ostrożny, aby nie poparzyć sobie języka. Co więcej, warto odczekać chwilę przed pierwszym łykiem. Pozwól swojemu skalteenowi ostygnąć przed wypiciem.

Scalteen a historia i ciekawostki
Scalteen był popularny nie tylko wśród zwykłych mieszkańców Irlandii.
Hell Fire Club
W XVIII wieku napój ten spożywali członkowie słynnego Hell Fire Club. Była to grupa arystokratów znana z kontrowersyjnych spotkań i ekstremalnego stylu życia.
Początki Irish Cream
Co ciekawe, scalteen uznaje się za jeden z pierwowzorów nowoczesnych likierów, takich jak Baileys. Co więcej, jego skład i sposób przygotowania przypominają współczesne kremowe alkohole.
Dlatego można powiedzieć, że to przodek współczesnych alkoholi kremowych. Co więcej, jego receptura wyraźnie wpłynęła na rozwój dzisiejszych likierów.
W książce Diarmaid Ó Muirithe „Słowa, których nie używamy” zawiera opis robienia skalteena, który usłyszał od mężczyzny z hrabstwa Tipperary.
„Do półtora litra odcedzonego bulionu wołowego, do którego dodano sól i czarny pieprz, dodaj pół butelki whisky, dwa ubite jajka i bryłkę masła. Dobrze podgrzej mieszaninę, ale nie gotuj.”
Zwróć uwagę na ostrzeżenia Tipperary’ego, aby nie gotować mieszanki. W przypadku przegrzania whisky i masła powstaje ostry smak spalenizny. Podgrzane składniki nie mieszają się, tworząc kremową, gładką konsystencję.
Sporządzanie dobrego skalteena wymagało wielkich umiejętności i praktyki, a doświadczony wytwórca skalteena był wysoko ceniony przez tych, którzy byli przekonani o korzyściach zdrowotnych tego irlandzkiego napoju.

DZICY ANGLO IRLANDZCY ARYSTOKRACI WCHŁANIAJĄCY SCALTEEN
Najbardziej niesławnymi pijakami sclateen była grupa anglo-irlandzkich arystokratów w XVIII wieku, którzy utworzyli stowarzyszenie o nazwie Hell Fire Club (Irlandzki Klub Ognia Piekielnego). Spotykali się u podnóża gór Wicklow w domku myśliwskim na wzgórzu Montpelier.
Pili ogromne ilości skalteena, a ich nikczemne zachowanie nadal jest częścią lokalnej tradycji. Irlandzki Klub Ognia Piekielnego działał w latach 1735-1741. Opowieści o ich rozpuście odstraszyłyby każdego od obfitego skaleteena, którego pili mówiąc pospolicie jak wiadrem.
Ich klubowym emblematem był czarny kot, a zrujnowane pozostałości budynku, w którym kiedyś spotkali się nocami na imprezy wypełnione, na których spożywali ten ożywczy trunek.

IRISH WHISKY MILK PUNCH – ORYGINALNY IRLANDZKI LIKIER KREMOWY
Receptura Irish Whiskey Milk Punch sięga co najmniej 1700 roku. Był butelkowany i sprzedawany w XIX wieku – można chyba powiedzieć, że był to oryginalny irlandzki likier śmietankowy.
Początków słynnego Irish Cream firmy Baileys można doszukać się w skalteenie.
Królowa Wiktoria musiała cieszyć się kroplą lub dwoma skalteenami, ponieważ w 1838 r. wydała królewski nakaz na firmę Nathaniela Whissona, aby był „dostawcą ponczu mlecznego dla Jej Królewskiej Mości”, jak pisze David Woodrich w swojej książce »Punch: The Delights (and Dangers) of the Flowing Bowl.«

I tak bez zbędnych ceregieli przygotujmy sobie kilka filiżanek skalteena lub fantazyjnego wiktoriańskiego ponczu mlecznego.
Oto, czego będziesz potrzebować…

SKŁADNIKI DO SCALTEEN (PUNCH Z IRLANDZKIEJ WHISKY)
Oto krótka lista tego, czego będziesz potrzebować. Sprawdź poniższą kartę przepisu, aby poznać dokładne ilości.
- 2 szklanki pełnego mleka
- ½ szklanki irlandzkiej whisky (świetne są Jameson, Paddy lub Bushmills)
- 2 łyżki miodu
- ½ łyżeczki mielonego imbiru
- ½ łyżeczki świeżo zmielonej gałki muszkatołowej
SPOSÓB PRZYRZĄDZENIA
Wlej mleko i whisky do małego rondla.

Dodaj miód i zmielony imbir.
Mała szczypta cynamonu może dodać głębi smaku, ale nie byłaby tradycyjnym irlandzkim dodatkiem.

Powoli podgrzewaj podczas mieszania. Nie pozwól mu się zagotować.

Wlać do kubków i posypać startą gałką muszkatołową. I masz to – prosty przepis na zrobienie skalteena. Mam nadzieję, że ten irlandzki mleczny napar rozgrzeje Wasze serca w mroźne zimowe dni.

Inspiracja i zdjęcia pochodzą ze strony: https://www.irishamericanmom.com/

